Luật sư bào chữa cho bị can bị cáo liên quan đến vụ án hợp đồng kỳ nghỉ

Ngày 19/6/2026, Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết, các đơn vị nghiệp vụ Công an TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an và Công an cấp xã tiến hành rà soát, xác minh các doanh nghiệp có dấu hiệu lợi dụng hoạt động kinh doanh du lịch để thực hiện hành vi lừa đảo dưới hình thức bán kỳ nghỉ dưỡng.

Qua công tác nắm tình hình và tiếp nhận đơn tố giác của người dân, từ ngày 10/6/2026, Công an TP. Hồ Chí Minh đã đồng loạt kiểm tra nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng.

Kết quả điều tra ban đầu xác định đây là các đường dây hoạt động có tổ chức, núp bóng doanh nghiệp để thực hiện hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” với phương thức, thủ đoạn tinh vi, chuyên nghiệp, đánh vào tâm lý muốn đầu tư sinh lời hoặc sở hữu các gói nghỉ dưỡng cao cấp của người dân; các công ty có liên quan gồm: Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Du lịch, kỳ nghỉ Gia Đình Hạnh Phúc; Công ty Cổ phần Hội viên Hạng Nhất; Công ty TNHH YTS; Công ty TNHH Yes International; Công ty TNHH dịch vụ du lịch và lữ hành Paradise Travel; Công ty TNHH Invest Trip; Công ty Mariana Bay Group; Công ty Meli Club; Công ty League of Resorts (LORS); Công ty Ravi và Công ty JJ Travel…

Theo tài liệu điều tra, các đối tượng quảng bá các gói du lịch, thẻ nghỉ dưỡng với nhiều ưu đãi hấp dẫn, cam kết lợi nhuận cao, hỗ trợ chuyển nhượng hoặc mua lại hợp đồng với giá tốt.

Để tạo lòng tin, các doanh nghiệp đầu tư văn phòng quy mô lớn, xây dựng bộ máy nhân sự chuyên nghiệp và phân công nhiệm vụ chặt chẽ từ khâu tìm kiếm khách hàng, tư vấn đến chăm sóc khách hàng.

Bên cạnh đó, các đối tượng thu thập trái phép dữ liệu cá nhân của khách hàng từng tham gia các chương trình du lịch, sở hữu kỳ nghỉ hoặc khai thác dữ liệu trên mạng xã hội để tiếp cận người có điều kiện kinh tế, đặc biệt là người trung niên và người cao tuổi.

Sau đó, nhân viên liên tục gọi điện mời khách đến tham gia các chương trình tri ân, nhận quà tặng hoặc du lịch miễn phí. Thực chất đây là cách thức nhằm đưa khách hàng đến trụ sở công ty để tham gia các buổi giới thiệu sản phẩm kéo dài nhiều giờ.

Tại các buổi tư vấn, nhân viên đưa ra nhiều thông tin về khả năng sinh lời, cam kết hoàn vốn, hưởng lãi suất hoặc chuyển nhượng hợp đồng với lợi nhuận cao nhằm tạo niềm tin cho khách hàng. Khi khách hàng đồng ý tham gia, các đối tượng thúc ép ký kết các hợp đồng được chuẩn bị sẵn với nhiều điều khoản bất lợi.

Hiện nay cơ quan chức năng đang điều tra làm rõ vụ án.

1. VAI TRÒ LUẬT SƯ VỚI NGƯỜI BỊ TẠM GIỮ, BỊ CAN, BỊ CÁO TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ KỲ NGHĨ DƯỠNG:

• Luật sư bào chữa có vai trò hướng dẫn cách khai báo, trình bày khách quan và có lợi nhất, hướng dẫn các cách viết lời khai tại cơ quan điều tra, thực hiện quyền khiếu nại, kiến nghị nếu có hành vi bức cung, nhục hình hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác của cán bộ cơ quan tố tụng.
• Luật sư bào chữa tham gia dự cung, hỏi bị can cùng ĐTV theo quy định pháp luật. Tiến hành nghiên cứu, chụp hồ sơ sau khi kết thúc giai đoạn điều tra để lập hồ sơ bào chữa.
• Luật sư bào chữa nghiên cứu, đánh giá hồ sơ vụ án để tìm ra những chứng cứ, căn cứ bào chữa tốt nhất cho bị can, bị cáo.
• Luật sư bào chữa tiếp xúc với bị can, bị cáo, những người liên quan, nhân chứng vụ án để từ đó đưa ra phương án bào chữa có lợi nhất.
• Luật sư tiếp xúc các cơ quan tố tụng Điều tra, tuy tố, xét xử để trao đổi, kiến nghị áp dụng, thay đổi, hủy bỏ những biện pháp đang gây bất lợi cho bị can, bị cáo.

2. VAI TRÒ LUẬT SƯ VỚI BỊ HẠI, NGƯỜI CÓ QUYỀN LỢI NGHĨA VỤ LIÊN QUAN:

• Luật sư bảo vệ hướng dẫn bị hại, người liên quan trình bày lời khai, viết bản tường trình theo hướng khách quan và có lợi nhất để gửi cơ quan tố tụng (Điều tra, truy tố, xét xử).
• Luật sư bảo vệ tiếp xúc với bị hại, người liên quan, các nhân chứng, cơ quan tố tụng để tìm kiếm những tình tiết, chứng cứ có lợi nhất cho bị hại, người liên quan.
• Luật sư bảo vệ nghiên cứu hồ sơ vụ án, soạn thảo các đơn từ kiến nghị gửi tới các cơ quan tố tụng và cơ quan, tổ chức khác để bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho bị hại, người liên quan.

3. THỜI ĐIỂM THAM GIA VỤ ÁN HÌNH SỰ CỦA LUẬT SƯ:

• Đối với Luật sư tham gia bảo vệ: Tham gia ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình tố tụng và tiền tố tụng.
• Đối với Luật sư bào chữa: Tham gia từ khi khởi tố bị can. Trường hợp bị bắt, tạm giữ thì Luật sư tham gia từ khi người bị bắt, bị tạm giữ có mặt tại cơ quan điều tra.

4. DỊCH VỤ LUẬT SƯ BÀO CHỮA TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ:

• Cung cấp dịch vụ hỗ trợ pháp lý ngay khi vụ án được bắt đầu.
• Nghiên cứu hồ sơ vụ án, tham gia dự cung.
• Gặp bị can, bị cáo tại trại tạm giam hoặc nhà tạm giữ.
• Soạn thảo văn bản kiến nghị gửi các cơ quan chức năng trong quá trình bào chữa cho bị can, bị cáo.
• Tham gia tranh tụng để bào chữa cho bị can, bị cáo tại tòa án có thẩm quyền.

Cơ cấu bài bào chữa

Một bài bào chữa cho thân chủ tùy theo định hướng bào chữa mà có cách trình bày khác nhau. Nhưng thường thì bố cục gồm ba phần là: Phần tóm tắt nội dung vụ án, phần nội dung truy tố, phần nội dung bào chữa và kiến nghị, cụ thể như sau:

Tóm tắt nội dung vụ án

Để bắt đầu với các lập luận bảo vệ thân chủ của mình, trước tiên hết là cần phải tóm tắt được toàn bộ nội dung vụ án. Việc tóm tắt nội dung phần cực kỳ quan trọng do ta có thể hệ thống lại toàn bộ sự việc một cách đầy đủ, toàn diện. Phần tóm tắt cũng là nơi cung cấp thông tin làm cơ sở cho các phần lập luận bảo vệ thân chủ phía sau, do đó, phần tóm tắt nội dung càng chi tiết thì càng bảo vệ tốt nhất quyền lợi cho thân chủ.

Các thông tin được cung cấp tại phần tóm tắt phải là nội dung có thật, chứa đựng các thông tin có lợi cho thân chủ. Những thông tin này phải dựa trên các chứng cứ thu thập được, cũng như từ các kết luận điều tra, kết luận giám định từ các cơ quan có thẩm quyền.

Nội dung truy tố bị can

Kế tiếp phần tóm tắt nội dung vụ án là phần nội dung truy tố của Viện kiểm sát. Viện kiểm sát là bên có vị thế của người buộc tội, căn cứ vào các kết quả của cơ quan điều tra để đưa ra bản cáo trạng truy tố đối với hành vi của thân chủ, Tòa án căn cứ vào bản cáo trạng của Viện kiểm sát để xem xét tội danh cũng như xác định mức độ hình phạt cho thân chủ. Do đó, đưa nội dung truy tố của Viện kiểm sát vào bản cáo trạng là cần thiết để luật sư có thể xác định rõ ràng tội danh mà Viện kiểm sát đang truy tố, làm cơ sở đánh giá, lập luận và định hướng bào chữa cho hành vi của thân chủ.

Nội dung bào chữa

Nội dung bào chữa là phần quan trọng thể hiện quan điểm của luật sư đối với hành vi của thân chủ, là phần trình bày các lập luận, chứng cứ, kết nối các tình tiết có lợi lại để làm rõ các tình tiết vụ án, qua đó bảo vệ tốt nhất quyền lợi cho thân chủ. Theo đó, phần nội dung bào chữa thường bao gồm việc phân tích hành vi của bị cáo có được xem là tội phạm hay không dựa trên các chứng cứ, tình tiết của vụ án; phân tích cấu thành tội danh trong kết luật điều tra và bản cáo trạng của Viện kiểm sát. Việc phân tích cấu thành tội danh chỉ ra được hoàn cảnh phạm tội, tình trạng tâm lý của thân chủ, yếu tố lỗi là một trong những căn cứ quan trọng cho các lập luận giảm nhẹ tội danh hoặc bác bỏ các cáo buộc là tội phạm của Viện kiểm sát.

Cuối cùng là phần trình bày định hướng bào chữa của luật sư. Phần nội dung này dựa trên những gì đã phân tích ở trên để đưa ra quan điểm, kết luận chống lại các đề nghị truy tố của Viện kiểm sát, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thân chủ theo quy định của pháp luật. Theo đó, bài bào chữa của luật sư thường lập luận bảo vệ quyền cho thân chủ theo 4 trường hợp sau đây:

• Không đồng ý với tội danh mà Viện kiểm sát truy tố theo bản cáo trạng

Khi có căn cứ cho rằng tội danh mà Viện kiểm sát truy tố không phù hợp với tính chất hành vi của thân chủ, luật sư sẽ căn cứ vào chứng cứ, kết quả giám định để lập luận theo hướng không đồng ý với tội danh mà Viện kiểm sát truy tố, đồng thời bào chữa theo hướng tội danh khác nhẹ hơn, hoặc vô tội nếu thuộc các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự.

Một ví dụ cụ thể, Viện kiểm sát truy tố thân chủ với tội danh cố ý gây thương tích bằng chổi với tỷ lệ thương tật là 12%. Tuy nhiên, trong quá trình thu thập chứng cứ, có căn cứ cho rằng, hành vi gây thương tích của thân chủ xuất phát từ việc bên bị hại có hành vi tấn công trước bằng gậy gỗ dài 1m do trước đó có xích mích với nhau. Vì để tự vệ khỏi hành vi tấn công của bị hại, mà thân chủ buộc phải tấn công lại. Xét về công cụ gây án thì chổi so với cây gậy gỗ có mức độ sát thương tương đương nhau, hành vi của thân chủ chỉ chống trả lại ở mức độ cần thiết, vị trí tấn công cũng nhằm vào cánh tay cầm gậy của bị hại để đánh rơi hung khí, ngăn cản hành vi tấn công lên thân chủ. Sau khi gậy rơi, thân chủ đã dừng hành vi chứ không có ý định tiếp tục tấn công.

Từ các hành vi trên của thân chủ, có căn cứ cho rằng thân chủ thuộc trường hợp phòng vệ chính đáng theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017, do đó, bài bào chữa của luật sư sẽ cung cấp các chứng cứ lập luận bác bỏ các lập luận của Viện kiểm sát đối với việc truy tố đối với tội danh cố ý gây thương tích.

• Đồng ý với tội danh Viện kiểm sát truy tố nhưng không đồng ý về định khung hình phạt

Trong trường hợp đồng ý với tội danh mà Viện kiểm sát truy tố, nhưng có căn cứ cho rằng định Viện kiểm sát luận tội cho thân chủ ở khung hình phạt tăng nặng là không phù hợp với các tình tiết của vụ án. Theo đó, luật sư sẽ lập luận dựa trên các chứng cứ, và kết quả giám định, tình tiết của vụ án để bào chữa cho thân chủ ở khung hình phạt nhẹ hơn.

• Đồng ý với tội danh và khung hình phạt Viện kiểm sát truy tố, nhưng không đồng ý với lượng hình phạt mà thân chủ phải gánh chịu

Tương tự như vậy, ở tình huống luật sư đồng ý với tội danh và khung hình phạt mà Viện kiểm sát truy tố ở bản cáo trạng, nhưng không đồng ý với lượng hình phạt mà Viện kiểm sát đưa ra, khi mà hành vi của thân chủ không thuộc các trường hợp có các tình tiết tăng nặng, thì luật sư cần lập luận về các tình tiết của vụ án có lợi cho thân chủ, chứng minh hành vi của thân chủ chưa quá nguy hiểm cho xã hội, từ đó đề xuất lượng hình phạt nằm ở mức nhỏ nhất trong khung hình phạt.

• Xin giảm nhẹ hình phạt

Cuối cùng, khi Viện kiểm sát truy tố đối với tội danh, khung hình phạt, và lượng hình phạt phù hợp với các hành vi của thân chủ, luật sư sẽ lập luận giảm nhẹ hình phạt cho thân chủ bằng việc áp dụng những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho thân chủ được quy định tại Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017. Theo đó, đảm bảo tối đa quyền lợi cho thân chủ.

Nội dung bào chữa chuẩn bị trong bản luận cứ có thể thay đổi tùy thuộc vào diễn biến phiên tòa, vì vậy, việc chuẩn bị ra các giả thuyết dự liệu tình huống, dự đoán các lập luận buộc tội để có các phương án bào chữa phù hợp là thật sự cần thiết.

Kiến nghị

Đây là phần cuối cùng của bài bào chữa, theo đó, tại đây luật sư sẽ tóm tắt lại những nội dung đã trình bày, đưa ra những đề xuất cụ thể về cách giải quyết vụ án theo hướng có lợi cho thân chủ như định hướng bào chữa đã trình bày; từ đó để Hội đồng xét xử xem xét, đưa ra phán quyết về vụ án một cách khách quan, công bằng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ.

LS TRẦN MINH HÙNG