Bài viết phân tích chi tiết tội phạm ma túy, bao gồm quy định, khung hình phạt, điểm mới nổi bật và chính sách xử lý người nghiện ma túy. Luật mới bổ sung tội sử dụng trái phép chất ma túy, bỏ án tử hình và phân hóa mức phạt chi tiết hơn, thể hiện chính sách nghiêm trị nhưng nhân văn. Cùng tìm hiểu để hiểu rõ hơn sự thay đổi của pháp luật hình sự về tội danh này.

Tội phạm ma túy là gì?

Tội phạm ma túy là nhóm tội phạm đặc biệt nguy hiểm, được quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2025. Đây là các hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự xã hội, sức khỏe cộng đồng và an ninh quốc gia.

Theo quy định mới, các tội phạm ma túy bao gồm:

+/ Tội trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy (Điều 247)

+/ Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248)

+/ Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249)

+/ Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250)

+/ Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251)

+/ Tội chiếm đoạt chất ma túy (Điều 252)

+/ Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 253)

+/ Tội tổ chức, chứa chấp, lôi kéo người khác sử dụng ma túy (Điều 255 – 257)

+/ Tội sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256a)

Mỗi tội danh có yếu tố cấu thành, mục đích và hậu quả riêng, được áp dụng khung hình phạt tương ứng tùy mức độ nguy hiểm của hành vi.

Điểm mới trong Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025 về tội phạm ma túy

Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2025 có nhiều điểm mới quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy, đồng thời thể hiện chính sách nghiêm trị nhưng nhân văn. Một số thay đổi đáng chú ý gồm:

– Tái hình sự hóa hành vi “sử dụng trái phép chất ma túy”

+/ Hành vi sử dụng ma túy không còn chỉ bị xử lý hành chính như trước.

+/ Người đang trong thời gian cai nghiện, điều trị, quản lý sau cai hoặc tái nghiện trong vòng 2 năm nếu tiếp tục sử dụng ma túy sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

+/ Hình phạt có thể lên tới 05 năm tù tùy mức độ tái phạm.

– Bãi bỏ hình phạt tử hình cho tội vận chuyển ma túy

+/ Đây là một trong 8 tội danh được bỏ án tử hình kể từ ngày 01/7/2025, thể hiện chính sách nhân đạo và phù hợp xu hướng quốc tế.

+/ Các trường hợp đã tuyên án tử hình trước ngày luật có hiệu lực nhưng chưa thi hành sẽ được chuyển thành tù chung thân.

– Bổ sung các chất ma túy mới: bổ sung Ketamine, Fentanyl và các hợp chất tương tự vào danh mục chất ma túy trong cấu thành tội phạm.

Khung hình phạt tội phạm ma túy

Tùy vào hành vi, mục đích và khối lượng chất ma túy, người phạm tội có thể chịu các mức hình phạt khác nhau.

Quy định về xử lý người nghiện ma túy

Một điểm đáng chú ý trong luật mới là chính sách xử lý người nghiện ma túy có tính nhân đạo 

– Người nghiện lần đầu bị phát hiện sử dụng ma túy nhưng chưa đến mức truy cứu hình sự sẽ bị xử lý hành chính và đưa đi cai nghiện bắt buộc theo Luật Phòng, chống ma túy 2021.

– Người đang cai nghiện hoặc trong thời gian quản lý sau cai, nếu tiếp tục sử dụng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 256a BLHS sửa đổi bổ sung năm 2025.

Chính sách này thể hiện sự kết hợp giữa răn đe nhằm giảm tái nghiện và khuyến khích cai nghiện tự nguyện.

Tội phạm ma túy theo Bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung năm 2025 được điều chỉnh toàn diện hơn, vừa siết chặt quản lý, vừa mở rộng chính sách nhân đạo đối với người nghiện.

Việc bổ sung tội sử dụng trái phép chất ma túy, bãi bỏ tử hình, và phân hóa khung hình phạt chi tiết là bước tiến lớn trong chính sách hình sự của Việt Nam.

Nếu bạn đang vướng vào vụ án ma túy, hãy liên hệ luật sư chuyên về hình sự để được tư vấn cụ thể về quyền lợi, tình tiết giảm nhẹ và hướng bào chữa hợp pháp.

Trên đây là một số điểm mới của BLHS sửa đổi bổ sung năm 2025 về “Tội phạm ma túy”.

Ngày 25/6/2025, Quốc hội ban hành Luật số 86/2025/QH15 để sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự. Trong đó có các quy định mới liên quan đến Tội mua bán trái phép chất ma tuý. Vậy, trường hợp mua bán trái phép chất ma tuý là Heroine thì số lượng bao nhiêu thì bị tử hình?

Heroine có tên khoa học là Diacetylmorphine, đây là một loại ma tuý phổ biến, thường được gọi bằng một số tên như "hàng trắng", "bạch phiến".

Mua bán trái phép Heronie là hành vi vi phạm pháp luật, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội. Do đó, pháp luật Việt Nam có những quy định rất nghiêm khắc trong việc xử phạt đối với hành vi mua bán trái phép chất ma tuý nói chung và Heroine nói riêng.

Kể từ ngày 01/7/2025, theo quy định tại Khoản 18 Điều 1 Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự, sửa đổi một số nội dung của Điều 251 về Tội mua bán trái phép chất ma tuý, đối với trường hợp mua bán trái phép ma tuý là heroine thì mức hình phạt như sau:

• Khung 1: Phạt tù từ 03 – 07 năm đối với hành vi mua bán trái phép chất ma tuý
• Khung 2: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm khi mua bán trái phép Heroine có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam (điểm i khoản 2 Điều 251)
• Khung 3: Phạt tù từ 15 năm đến 20 năm khi mua bán trái phép Heroine có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam (điểm b khoản 3 Điều 251).
• Khung 4: Phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân khi mua bán trái phép Heroine có khối lượng từ 100 gam đến dưới 03 kilôgam (điểm b khoản 4 Điều 251).
• Khung 5: Bị phạt tù chung thân hoặc tử hình khi mua bán trái phép Heroine có khối lượng từ 03 kilôgam trở lên (điểm b khoản 5 Điều 251).
• Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

LS TRẦN MINH HÙNG